» 
» 
Yan sanayiden beklenen

Yan sanayiden beklenen

Atilla ÇINAR

Özellikle son 20 yılda, belirli sektörlerde projelerin çeşitlenerek çoğalması, nihai ürün adetlerinin artması, sistem tasarım ve montajı yapan ana kuruluşların ‘yan sanayi’ adını verdiğimiz tedarikçi kuruluşlardan daha fazla yararlanmasını kaçınılmaz hale getirdi. Sanayinin her döneminde ana kuruluş – yan sanayi ilişkisi olmuştur, ancak içinde yaşadığımız yıllarda bu ilişkinin çok daha artmış olduğunu söylemek mümkün.

Sistem tasarımı ve montajı yapan ana kuruluşlar, projenin bütününün planlanması ve gerçekleşmesi ile uğraşırken, ‘parça imalatı’ gibi detay sayılabilecek ve kuruluşun nitelikli insan kaynağının zamanını çalacak işlerden doğal olarak uzak durmaya çalışmaktadırlar. Özellikle proje sayılarının çoğaldığı, ürünlerin çok çeşitlendiği, ayrıca da projelerin gerçekleşme zaman aralıklarının giderek daha fazla daraldığı dönemlerde hiçbir büyük kuruluş detay parça imalatı ile uğraşmak istememekte. Bu nedenledir ki, yan sanayide yapılan parçaların hem sayı ve çeşitleri artmakta, hem de nitelikleri değişmekte.

Yalnızca ülkemiz için değil, içinde bulunduğumuz bölge ve dünyanın önemli bir bölümü için de geçerli olan bu durum, yaşadığımız ve bir ‘yan sanayi üretim alanı’ olarak nitelendirdiğimiz OSTİM’i de yakından ilgilendirmekte. OSTİM’in küçük büyük yüzlerce üretim atölyesi bu durumdan yararlanmaya ve oluşan pazardan pay almaya çalışmakta. Bu çabaların sonucu olarak, öne çıkan, gelecekte daha da önemli olacağı görünen çeşitli sektörel alanlarda kümeler oluşmakta, firmalarımız bu alanlar için yatırım yapmakta. Birçok yan sanayi kuruluşumuz, yapmış olduğu yatırımların karşılığını almak ve makinalarını işler durumda tutabilmek için bu ilişkiler zinciri içinde yer almak istemektedir.

Öte yandan, böyle dönemlerde süreçleri etkileyen parametreler de hem artmakta hem de daha fazla karmaşık hale gelmekte. Teknolojik altyapı, insan kaynağı, kalite, rekabet, zaman baskısı vb. alanlardaki çözüm bekleyen problemler hem ana kuruluşların hem de onlara parça yetiştirmeye çalışan yan sanayinin başını daha çok ağrıtmakta.

Uzun süredir, ana kuruluşlar ile onlara yan sanayi hizmeti veren küçük üretim işletmelerinin arasında bir yerde duran biri olarak, bu süreçlerde yer alacak olan yan sanayi kuruluşlarının temel sorunlarını görmeye çalışıyoruz. Özellikle ana sanayi kuruluşlarının temel beklentileri dikkate alındığında, yan sanayi kuruluşlarının bu süreçlerde yer alabilmek, ya da yer almışlarsa kopmamak için bazı eksiklerini hızla gidermeleri zorunlu gözükmektedir. Bu eksikler, özetlenerek, şöyle sıralanabilir:

- Ana kuruluşlarla çalışan yan sanayi kuruluşları kalite kontrolün önemli olduğunun farkına varmış olsalar da, bunun gereklerinin yerine getirilmesi konusunda henüz yeterli çabayı göstermiyorlar. Birçok tedarikçi için öncelik hala üretim yeteneğini geliştirmeye verilmiş durumda ve kalite için yatırım ikinci plana itilmekte.
- Birçok durumda, yan sanayi kuruluşları muayene ve testler için ilave yatırım yapmaktan kaçınmakta, mevcut olanaklarla yetinmeye çalışmakta, bu alanda yatırım için uzun zamanlara yayılan sipariş garantisi beklemekte.
- Yan sanayi kuruluşlarında parça muayene alanları genellikle dar, düzensiz ve yeterli aydınlatmadan yoksun durumda. Uygun olmayan ürünün tutulması gereken “kapalı alan” genellikle olmamakta, varsa da yeteri kadar güven vermemekte.
- Yan sanayi kuruluşları, bir sistem dahilinde ve yazılı çalışmayı tam olarak gerçekleştirememekte. Yazılı çalışmayı sürekli yapacak yeterli personelin olmaması nedeniyle, yazılı çalışmalarda süreklilik ve alışkanlık oluşmamakta.
- Yan sanayi kuruluşları ürettikleri parçalarda sorun görüldüğünde, soruna neden olan hataları kayıt altına almaktan ve sorunun üzerine gitmekten çeşitli gerekçelerle kaçınmakta, böylece iyileşme fırsatlarından yararlanma olasılığı da ortadan kalkmakta.
- Bir yandan yetişmiş ve deneyimli çalışan sıkıntısı yaşanırken, diğer yandan var olan elemanların da çeşitli nedenlerle sürekli firmalar arasında gezmeleri yan sanayi firmalarının istikrarlı bir yapıya kavuşmalarını önlemekte.

Yan sanayi firmalarımız bu ve benzeri eksiklerini giderebildikleri ölçüde, daha da büyüyeceği açık olan imalat sektöründen aldıkları payı mutlaka artıracaklardır.

2 Mayıs 2016 Pazartesi 12:08
Tüm Yazıları

YORUMLAR (0)

Bu habere henüz yorum yapılmadı.

YORUM YAZIN

* Tüm alanlar zorunludur.
: *
: *
: *
Doğrulama : *